ΕΛΠ 22

Ελληνική Φιλοσοφία Και Επιστήμη: Από την Αρχαιότητα έως τον 20ο Αιώνα

Γενική περιγραφή της Θ.Ε.:

Σκοπός της ΘΕ είναι να εξηγήσει τις κυριότερες πτυχές του έργου φιλοσόφων, στοχαστών, λογίων και επιστημόνων της Ελληνικής Αρχαιότητας, του Βυζαντίου, της περιόδου της Τουρκοκρατίας και του σύγχρονου Ελληνισμού. Να παρουσιάςει τη συγκρότηση και ανάπτυξη ρευμάτων, σχολών και παραδόσεων και να εντοπίσει τις αλληλεπιδράσεις και τη γενικότερη πολιτισμική απήχησή τους. Επίσης, να κάνει γνωστό το έργο των Ελλήνων της διασποράς και να επισημάνει την ακτινοβολία της σκέψης τους στον ευρύτερο ευρωπαϊκό και μεσογειακό χώρο.
Ειδικότερα, από τη μελέτη της Θεματικής Ενότητας ο φοιτητής,
– Θα κατανοήσει την ιστορική εξέλιξη της φιλοσοφικής και επιστημονικής δραστηριότητας που αναπτύχθηκε στον ευρύτερο ελληνικό χώρο από την εποχή των Προσωκρατικών μέχρι και τον 20ό αιώνα
– Θα εξοικειωθεί με τα βασικά μεθοδολογικά εργαλεία της έρευνας στα πεδία της ιστορίας της φιλοσοφίας, ιστορίας της επιστήμης και ιστορίας των ιδεών
– Θα διαμορφώσει μια γενική εικόνα των στοιχείων συνέχειας και ασυνέχειας της πνευματικής παραγωγής κατά τη διάρκεια των βασικών περιόδων της ελληνικής ιστορίας

 

Mαθησιακά Αποτελέσματα: Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της Θ.Ε. ΕΛΠ 22, οι φοιτητές,


Α) θα είναι σε θέση να κατανοούν:
1. Την ιστορική εξέλιξη της φιλοσοφικής και επιστημονικής δραστηριότητας, που αναπτύχθηκε στον ευρύτερο ελληνικό χώρο από την εποχή των Προσωκρατικών φιλοσόφων μέχρι και τον 20ό αιώνα.
2. Τις ομοιότητες και διαφορές της βασικής επιχειρηματολογίας των ελληνικών φιλοσοφικών και επιστημονικών θεωριών στη διαχρονική τους εξέλιξη, μέσα από την ανάπτυξη των αντίστοιχων ρευμάτων, σχολών και παραδόσεων.
3. Το περιεχόμενο της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης και τη συμβολή της στη θεμελίωση του δυτικού πολιτισμού.
4. Τις συνιστώσες εκείνες που καθιστούν το Βυζάντιο μια ενδιαφέρουσα ιστορική περίοδο από φιλοσοφική και επιστημονική σκοπιά.
5. Τους λόγους για τους οποίους ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός υπήρξε περίοδος γόνιμης φιλοσοφικής και επιστημονικής δραστηριότητας, με ουσιαστική συμβολή στη θεμελίωση της εθνικής συνείδησης στο νεότερο ελληνισμό.
6. Τα στοιχεία συνέχειας και ασυνέχειας της πνευματικής παραγωγής κατά τη διάρκεια των βασικών περιόδων της ελληνικής ιστορίας.

Β) θα έχουν αποκτήσει τις ικανότητες και δεξιότητες:
7. Να εξοικειωθούν με τη χρήση των βασικών μεθοδολογικών εργαλείων της έρευνας στα πεδία της ιστορίας της φιλοσοφίας, της ιστορίας της επιστήμης και της ιστορίας των ιδεών.
8. Να συνθέτουν γραπτές εργασίες με επιστημονικές αξιώσεις αντλώντας πληροφορίες από πηγές και δευτερεύουσα βιβλιογραφία και καταλήγοντας σε τεκμηριωμένα συμπεράσματα.
9. Να αξιοποιούν τα πορίσματα της σύγχρονης έρευνας στο χώρο της ελληνικής φιλοσοφίας και επιστήμης, έτσι ώστε να διευκολύνεται η περαιτέρω ενασχόλησή τους με επιμέρους αντικείμενα αυτής της θεματικής περιοχής.

 

Γνωστικά Αντικείμενα της Θ.Ε.:
α) Αρχές της ελληνικής φιλοσοφίας, διαφορές από φιλοσοφία άλλων αρχαίων πολιτισμών: Ινδίας, Κίνας, θεματική και εξέλιξη
β) Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι, Πλάτων και Αριστοτέλης
γ) Συστήματα ελληνιστικής φιλοσοφίας: Επίκουρος και στωϊκοί
δ) Φιλοσοφία και Θεολογία-ο χριστιανικός λόγος- οι Πατέρες της εκκλησίας
ε) Νεοπλατωνισμός-Αριστοτελισμός στο Βυζάντιο- ο Γεώργιος Γεμιστός
στ) Οι Επιστήμες στην αρχαιότητα; Μαθηματικά, αστρονομία, φυσική, ιατρική, γεωγραφία, πολεμική τέχνη
ζ) Η συνέχεια στη βυζαντινή περίοδο, η βυζαντινή νομική σκέψη, οι Έλληνες της διασποράς -νεοελληνικός διαφωτισμός
η) Νεώτερη φιλοσοφία και σύγχρονη σκέψη

 

 


 

ΒΙΒΛΙΑ:

Τόμος Α΄: Η Ελληνική Φιλοσοφία από την Αρχαιότητα έως τον 20ό αιώνα, ΕΑΠ, Πάτρα 2000.

Κεφάλαιο 1 : Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι

Κεφάλαιο 2 : Οι Σοφιστές και οι ελάσσονες Σωκρατικοί

Κεφάλαιο 3 : Η φιλοσοφία του Πλάτωνα

Κεφάλαιο 4 : Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Κεφάλαιο 5 : Η ελληνιστική φιλοσοφία

Κεφάλαιο 6 : Η φιλοσοφία της ύστερης Αρχαιότητας

Κεφάλαιο 7 : Η ελληνική φιλοσοφία στους Άραβες και στο Βυζάντιο

Κεφάλαιο 8 : Η φιλοσοφική σκέψη στην Ελλάδα από τον 16ο ως τον 20ο αιώνα

 

Τόμος Β΄: Οι Επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα, στο Βυζάντιο και στον Νεότερο Ελληνισμό, ΕΑΠ, Πάτρα 2000.

Κεφάλαιο 1 : Οι φυσικές θεωρίες των προσωκρατικών φιλοσόφων

Κεφάλαιο 2 : Τα προευκλείδεια ελληνικά μαθηματικά

Κεφάλαιο 3 : Η ελληνική αστρονομία τον 4ο αιώνα π.Χ.

Κεφάλαιο 4 : Η φυσική και η κοσμολογία του Αριστοτέλη

Κεφάλαιο 5 : Το απόγειο της Αρχαίας ελληνικής επιστήμης

Κεφάλαιο 6 : Η αρχαία ελληνική ιατρική

Κεφάλαιο 7 : Η παρακμή της ελληνικής επιστήμης

Κεφάλαιο 8 : Οι επιστήμες στο Βυζάντιο

Κεφάλαιο 9 : Οι Έλληνες λόγιοι στην περίοδο της Τουρκοκρατίας